aygen_76
09-07-2007, 10:16 AM
Bahtiyar Vahabzade 1925'te Şeki'de doğmuştur, 1934'de ailesi ile beraber Bakü ye göçmüşdür. 1942'de orta okulu bitirip, Bakü Devlet Universitetinin filologiya fakultesine dahil olmuş, 1947'de aynı fakulteyi bitirmiştir
1951'de "S.Vurğunun lirikası" mevzusunda namizedlik, 1964'de ise "S.Vurğunun hayat ve yaradıcılığı" mevzusundaki monografiyasıyle filoloji ilimler doktoru alimlik derecesini almışdır.
Bahtiyar Vahabzade bedii yaradıcılığa ikinci Dünya savaşı yıllarında başlamış, 1945'de Yazıçılar İttifagi'nın üyeligine kabul olunmuşdur. B.Vahabzade 40 yıl üniversitede ders vermiş , 1990'dan sonra emekliye ayrılmıştır. 1980'de Azerbaycan ilimler Akademiyasının şeref üyesi seçilmişdir.
1980 ve 2000 yılları arasında beş defa milletvekili seçilmiştir.
ANAM ÖLDÜ MÜ?
Ne tez ellerini üzdün dünyadan,
Balanı tek qoyub hara getdin sen?
Nece yox olurmuş bir anda insan,
Ele bil dünyada heç yox imişsen.
Güneş qürub etdi... otaq qaraldı,
Bir anda yox oldun sen xeyal kimi.
İndi düşünürem: Senden ne qaldı,
Könlümde xatiren qara xal kimi.
Meni boya-başa yetirdin, ana
Bize borclu bildik her zaman seni.
Sen meni dünyaya getirdin, ana,
Mense yola saldım dünyadan seni.
Sen mene beşikde laylay çalmısan
Bu gün laylay çalım sene men de mi?
Senin şirin-şirin laylalarmı
Men sene qaytarım cenazende mi?
"Yuxun şirin olsun" - deyerdin mene,
"Yuxun şirin olsun" - deyimmi sene?
Gerek men başına dönem-dolanım,
Meni heyat üçün yatıran anam,
Söyle ölümçün
Nece yatırım
Seni men bu gün?
Bu nece dünyadır, anlamıram men,
Cilvesi cürbecür, rengi cürbecür
Dünen nefesiyle seni isiden
Bu gün buza dönüb, daşa dönübdür.
Bu nece dünyadır,
İnsan oğlunun
Xeyalı göydedir, özü yerdedir,
Sağ iken çiyninde heyatın yükü,
Ölende cesedi çiyinlerdedir...
Bu nece dünyadır, bu nece dünya,
Ölümü heqiqet, heyatı röya.
Derdimin, qemimin sendin ortağı, .
Niye üz dönderdin, bes niye menden?
"Derdin mene gelsin!" - deyerdin axı,
Niye derd caladın derdime bes sen?..
Anam, heç kes seni incitmemişdir,
Men seni,
men seni inciden qeder.
İndi kime açım derdimi bir-bir,
Kim menim derdime yanar sen qeder?
Evin her küncünde görünür yerin.
Gözüm axtarcıdır, ana, ay ana,
"Nenem hanı?" - deyir körpe Azerin,
Men ne cavab verim, ona, ay ana?
Bilmirem, bilmirem bu ölüm nedir,heyat var iken?
Nefesin, ay anam, hele evdedir,
Özün yer altında daşa dönmüsen.
Bu gün yeddin oldu...
anam, yeddi gün,
Bizimle beraber ağlar otaqlar.
Sene,
yalnız sene,
sene demekçün
Könlümde ne qeder menim sözüm var.
"Kimleri çağıraq bu gün yeddiye?"
Xalalar, bacılar soruşur menden.
Anamdan soruşaq, o biler deye,
Senin otağına üz tuturam men.
Anam, tapşırıldın ana torpağa,
Bu ölüm, sineme çekdi dağ menim.
Sen menim arxamda benzerdin dağa,
Ele bil arxamdan uçdu dağ menim.
Qızımın adıdır senin öz adın.
Bu da göz dağıdır mene bu gün de.
Son defe sen mene baxıb ağladın,
Suretim mezara getdi gözünde...
Ömrü başa vurdun altmış yaşında.
Altmışın üstünde durub yaşın da.
Artıq senin üçün dayanan zaman
Menimçün dolanır...
Gün olur axşam.
Vaxt keçir, sen menden uzaqlaşırsan,
Men sene günbegün yaxmlaşıram.
Fevral, 1963.
BİR SALAMA DEYMEDİ
Bu gün men seni gördüm,
Salam vermek istedim,
Üzünü yana tutdun.
Söyle, illerden beri
Qelbimizin bir duyub
bir vurduğu illeri,
Axı, ne tez unutdun?
Beş ilde gözümüzden axan o qanlı seller,
Bir salama deymedi?
Heç üzüme baxmadan yanımdan nece keçdin?
Sen eşqin salamını qorxuyamı deyişdin?
Yoxsa sen öz ehdine, ilqarına ağ oldun?
O qeder yaxın iken, bu qeder uzaq oldun.
Şirin gülüşlerimiz, acı feğanlarımız
Bir salama deymedi?
Qayğılı anlarımız, qayğısız anlarımız
Bir salama deymedi?
Sen neyledin, bir düşün!
Yalnız indi anladım; ah, sen daha menimçün
Elçatmaz bir çiçeksen,
Yaşanmış günlerim tek geri dönmeyeceksen!...
Qop ey tufan, es ey yel! Xezel olum, tökülüm
Düz beş il üreyimde
Beslediyim mehebbet, bir salama deymedi.
Bir günlük hesretime döze bilmeyen gülüm,
Bes neoldu? Bu hesret bir salama deymedi?
Getdin, dalınca baxdım, can ayrıldı canımdan,
Sen nece etinasız öte bildin yanımdan?
Ah çekdim, başım üste yarpaqlar esdi, gülüm,
Senin qelbin esmedi.
Arxana da baxmadın!
Niye senin yolunu mehebbetin kesmedi?...
Qazancımız de, bu mu?
Deyilmemiş o salam elvidamız oldu mu?
Sen mene zülm eyledin, mene zülm yaraşır.
Bir salama deymeyen eşqe ölüm yaraşır!
Sentyabr 1961
1951'de "S.Vurğunun lirikası" mevzusunda namizedlik, 1964'de ise "S.Vurğunun hayat ve yaradıcılığı" mevzusundaki monografiyasıyle filoloji ilimler doktoru alimlik derecesini almışdır.
Bahtiyar Vahabzade bedii yaradıcılığa ikinci Dünya savaşı yıllarında başlamış, 1945'de Yazıçılar İttifagi'nın üyeligine kabul olunmuşdur. B.Vahabzade 40 yıl üniversitede ders vermiş , 1990'dan sonra emekliye ayrılmıştır. 1980'de Azerbaycan ilimler Akademiyasının şeref üyesi seçilmişdir.
1980 ve 2000 yılları arasında beş defa milletvekili seçilmiştir.
ANAM ÖLDÜ MÜ?
Ne tez ellerini üzdün dünyadan,
Balanı tek qoyub hara getdin sen?
Nece yox olurmuş bir anda insan,
Ele bil dünyada heç yox imişsen.
Güneş qürub etdi... otaq qaraldı,
Bir anda yox oldun sen xeyal kimi.
İndi düşünürem: Senden ne qaldı,
Könlümde xatiren qara xal kimi.
Meni boya-başa yetirdin, ana
Bize borclu bildik her zaman seni.
Sen meni dünyaya getirdin, ana,
Mense yola saldım dünyadan seni.
Sen mene beşikde laylay çalmısan
Bu gün laylay çalım sene men de mi?
Senin şirin-şirin laylalarmı
Men sene qaytarım cenazende mi?
"Yuxun şirin olsun" - deyerdin mene,
"Yuxun şirin olsun" - deyimmi sene?
Gerek men başına dönem-dolanım,
Meni heyat üçün yatıran anam,
Söyle ölümçün
Nece yatırım
Seni men bu gün?
Bu nece dünyadır, anlamıram men,
Cilvesi cürbecür, rengi cürbecür
Dünen nefesiyle seni isiden
Bu gün buza dönüb, daşa dönübdür.
Bu nece dünyadır,
İnsan oğlunun
Xeyalı göydedir, özü yerdedir,
Sağ iken çiyninde heyatın yükü,
Ölende cesedi çiyinlerdedir...
Bu nece dünyadır, bu nece dünya,
Ölümü heqiqet, heyatı röya.
Derdimin, qemimin sendin ortağı, .
Niye üz dönderdin, bes niye menden?
"Derdin mene gelsin!" - deyerdin axı,
Niye derd caladın derdime bes sen?..
Anam, heç kes seni incitmemişdir,
Men seni,
men seni inciden qeder.
İndi kime açım derdimi bir-bir,
Kim menim derdime yanar sen qeder?
Evin her küncünde görünür yerin.
Gözüm axtarcıdır, ana, ay ana,
"Nenem hanı?" - deyir körpe Azerin,
Men ne cavab verim, ona, ay ana?
Bilmirem, bilmirem bu ölüm nedir,heyat var iken?
Nefesin, ay anam, hele evdedir,
Özün yer altında daşa dönmüsen.
Bu gün yeddin oldu...
anam, yeddi gün,
Bizimle beraber ağlar otaqlar.
Sene,
yalnız sene,
sene demekçün
Könlümde ne qeder menim sözüm var.
"Kimleri çağıraq bu gün yeddiye?"
Xalalar, bacılar soruşur menden.
Anamdan soruşaq, o biler deye,
Senin otağına üz tuturam men.
Anam, tapşırıldın ana torpağa,
Bu ölüm, sineme çekdi dağ menim.
Sen menim arxamda benzerdin dağa,
Ele bil arxamdan uçdu dağ menim.
Qızımın adıdır senin öz adın.
Bu da göz dağıdır mene bu gün de.
Son defe sen mene baxıb ağladın,
Suretim mezara getdi gözünde...
Ömrü başa vurdun altmış yaşında.
Altmışın üstünde durub yaşın da.
Artıq senin üçün dayanan zaman
Menimçün dolanır...
Gün olur axşam.
Vaxt keçir, sen menden uzaqlaşırsan,
Men sene günbegün yaxmlaşıram.
Fevral, 1963.
BİR SALAMA DEYMEDİ
Bu gün men seni gördüm,
Salam vermek istedim,
Üzünü yana tutdun.
Söyle, illerden beri
Qelbimizin bir duyub
bir vurduğu illeri,
Axı, ne tez unutdun?
Beş ilde gözümüzden axan o qanlı seller,
Bir salama deymedi?
Heç üzüme baxmadan yanımdan nece keçdin?
Sen eşqin salamını qorxuyamı deyişdin?
Yoxsa sen öz ehdine, ilqarına ağ oldun?
O qeder yaxın iken, bu qeder uzaq oldun.
Şirin gülüşlerimiz, acı feğanlarımız
Bir salama deymedi?
Qayğılı anlarımız, qayğısız anlarımız
Bir salama deymedi?
Sen neyledin, bir düşün!
Yalnız indi anladım; ah, sen daha menimçün
Elçatmaz bir çiçeksen,
Yaşanmış günlerim tek geri dönmeyeceksen!...
Qop ey tufan, es ey yel! Xezel olum, tökülüm
Düz beş il üreyimde
Beslediyim mehebbet, bir salama deymedi.
Bir günlük hesretime döze bilmeyen gülüm,
Bes neoldu? Bu hesret bir salama deymedi?
Getdin, dalınca baxdım, can ayrıldı canımdan,
Sen nece etinasız öte bildin yanımdan?
Ah çekdim, başım üste yarpaqlar esdi, gülüm,
Senin qelbin esmedi.
Arxana da baxmadın!
Niye senin yolunu mehebbetin kesmedi?...
Qazancımız de, bu mu?
Deyilmemiş o salam elvidamız oldu mu?
Sen mene zülm eyledin, mene zülm yaraşır.
Bir salama deymeyen eşqe ölüm yaraşır!
Sentyabr 1961