aslanhayal
08-23-2008, 11:53 AM
HİCİV ŞİİRİNİN BÜYÜK USTASI halg şairi MİRZE ELEKBER SABİR(1862-1911) azerbaycan edebiyat tarixinde şerefli yer tutan büyük simalardan biridir.onun ingilabi demokratik sanatkarliği muasirliği,halkçiliği,derin realizmi azerbaycan medeniyetinde bedii ve içtimai fikri tereggisinde büyük rol oynamiştir.
M.e.sabirin tesir dairesi oldukca geniştir.asrin evvelerinde sadece azerbaycanda değil,yakin ve orta şarkin birçok ülkesinde azadliğ harekatlarina,ictimai satirik inkşafina guvvetli tesir göstermiş,bir çok satirik şair için numune olmuştur.devrinde yazdiği şeir ve eserler bakü ile ayni zamanda tiflis,peterburg,samerkand,istanbuld a da ceşitli yayin organlarinda yayimlanmiştir.
Sabir sanat yolunu xagani,nizami, ve fizuliden seyid azim şirvaniye
kadarki öz azerbaycan edeblerinin,ayni zamanda firdevsi ve hayyamdan başlamiş 20 ci asrin tereggi****** şairlerine kadar olan klasik şark edebiyatinin en güzel eneneleri arasinda yetişmiştir.klasik şiirdeki satirik yorumlarin yani sira satiraya ingilabi mezmun aşilayarak onu daha yüksek merheleye kaldirmiş ve yeni bir ""ingilabi satirik"" mektebin esasini koymuştur.
Onun ilk kalem tecrübeleri gecen asrin sonlarina aid olsa da ingilabi satirik yorumu 1905 1907 çar ingilabi devirde çarizme bujuvaizme karşi azadliğ ve istiglaliyyet uğrunda halk mücadelesinin genişlediği zaman gelişmiştir.
O devirde celil memmedguluzadenin satirik ""molla nesreddin"" degisinde yayimlanan eserlerinden sonra ünü oldukca genişledi.
Eserleri ile kitlelere ses olmayi bir anda başaran şair deginin vazgeçilmez bir yazari oldu.artik ""molla nesreddin""i onsuz düşünmek mümkün değildi.sabir eserlerinde halkin sikintilarini,dile getiremedikleri bir çok sorunlarini hedefine ulaştirmak üzere kaleme alip,onlari monolog veya diolog şeklinde kaleme döküyordu.
Muhtelif tabakadaki insanlari şiirlerinde bir araya getirerek onlari konuşturuyor halkin diliyle isteklerini veya taleplerini dile getiriyordu,bazen de halkin monologu ile kendi adindan eleştiriler yapip satirik göndermeler yapiyordu.
ses salma,yatanlar ayilar,goy hele yatsin
yatmişlari razi deyilem kimse oyatsin
tek tek ayilan varsa da hakk dadima çatsin
men salim olum,cümle cahan batsa da batsin
millet nece tarac olur olsun ne işim var?
Düşmenlere möhtac olur olsun,ne işim var?
sabir eserlerinde nasihati da ön planda tutuyor.devrinin sikintilarina karşi şiirleri ile karşilik veriyordu.var olan sikintilara tahmmül,ve sabir temalarini işleyerek satirik bir yönle halkin daha nekadar sikintiya çözüm bekleyeceklerini mizahi bir şekilde yansitiyordu."" gem yeme 1906"" bimerhemet e'yanlarina şükür xudaya 1907" "daş gelbli insanlari neylerdin ilahi?1908" "sabir 1908" gibi eserlerini örnek gösterebiliriz.
Sabirin en büyük eseri ölümünden sonra kendi tavsiyesi ile arkadaşlari tarafinda neşredildiği,bir çok şiirlerinin bir arada toplaniği ""hop-hop-name"" adli kitabidir.
Ayrica devrinde yazmiş olduğu bir çok ""behri-teb""i diye adlandirilan şeir şekli günümüzde batililar tarafindan örnek alinarak hip hop şeklinde bilinen icraatlara dökülmüştür.bu bir şaka değil..
Daha fazla bilgi arzu edenlere yardimci olabilirim.
Sevgilerle..
""dindirir esr bizi,dinmeyiriz
atilan toplara diksinmeyiriz
ecnebi gökte balonlar auçur
biz hele avtomobil binmeyiriz.
M.e.sabirin tesir dairesi oldukca geniştir.asrin evvelerinde sadece azerbaycanda değil,yakin ve orta şarkin birçok ülkesinde azadliğ harekatlarina,ictimai satirik inkşafina guvvetli tesir göstermiş,bir çok satirik şair için numune olmuştur.devrinde yazdiği şeir ve eserler bakü ile ayni zamanda tiflis,peterburg,samerkand,istanbuld a da ceşitli yayin organlarinda yayimlanmiştir.
Sabir sanat yolunu xagani,nizami, ve fizuliden seyid azim şirvaniye
kadarki öz azerbaycan edeblerinin,ayni zamanda firdevsi ve hayyamdan başlamiş 20 ci asrin tereggi****** şairlerine kadar olan klasik şark edebiyatinin en güzel eneneleri arasinda yetişmiştir.klasik şiirdeki satirik yorumlarin yani sira satiraya ingilabi mezmun aşilayarak onu daha yüksek merheleye kaldirmiş ve yeni bir ""ingilabi satirik"" mektebin esasini koymuştur.
Onun ilk kalem tecrübeleri gecen asrin sonlarina aid olsa da ingilabi satirik yorumu 1905 1907 çar ingilabi devirde çarizme bujuvaizme karşi azadliğ ve istiglaliyyet uğrunda halk mücadelesinin genişlediği zaman gelişmiştir.
O devirde celil memmedguluzadenin satirik ""molla nesreddin"" degisinde yayimlanan eserlerinden sonra ünü oldukca genişledi.
Eserleri ile kitlelere ses olmayi bir anda başaran şair deginin vazgeçilmez bir yazari oldu.artik ""molla nesreddin""i onsuz düşünmek mümkün değildi.sabir eserlerinde halkin sikintilarini,dile getiremedikleri bir çok sorunlarini hedefine ulaştirmak üzere kaleme alip,onlari monolog veya diolog şeklinde kaleme döküyordu.
Muhtelif tabakadaki insanlari şiirlerinde bir araya getirerek onlari konuşturuyor halkin diliyle isteklerini veya taleplerini dile getiriyordu,bazen de halkin monologu ile kendi adindan eleştiriler yapip satirik göndermeler yapiyordu.
ses salma,yatanlar ayilar,goy hele yatsin
yatmişlari razi deyilem kimse oyatsin
tek tek ayilan varsa da hakk dadima çatsin
men salim olum,cümle cahan batsa da batsin
millet nece tarac olur olsun ne işim var?
Düşmenlere möhtac olur olsun,ne işim var?
sabir eserlerinde nasihati da ön planda tutuyor.devrinin sikintilarina karşi şiirleri ile karşilik veriyordu.var olan sikintilara tahmmül,ve sabir temalarini işleyerek satirik bir yönle halkin daha nekadar sikintiya çözüm bekleyeceklerini mizahi bir şekilde yansitiyordu."" gem yeme 1906"" bimerhemet e'yanlarina şükür xudaya 1907" "daş gelbli insanlari neylerdin ilahi?1908" "sabir 1908" gibi eserlerini örnek gösterebiliriz.
Sabirin en büyük eseri ölümünden sonra kendi tavsiyesi ile arkadaşlari tarafinda neşredildiği,bir çok şiirlerinin bir arada toplaniği ""hop-hop-name"" adli kitabidir.
Ayrica devrinde yazmiş olduğu bir çok ""behri-teb""i diye adlandirilan şeir şekli günümüzde batililar tarafindan örnek alinarak hip hop şeklinde bilinen icraatlara dökülmüştür.bu bir şaka değil..
Daha fazla bilgi arzu edenlere yardimci olabilirim.
Sevgilerle..
""dindirir esr bizi,dinmeyiriz
atilan toplara diksinmeyiriz
ecnebi gökte balonlar auçur
biz hele avtomobil binmeyiriz.