NAZ
06-26-2008, 02:59 PM
HEYRAN HANIM
XIX yy. şairlerindendir.Tahminen 1790 'da Tebriz de dogdu.Şiirlerinden asilzade bir aileden olduğu anlaşılmaktadır. Heyran hanım iyi egitim görmüş Arap ve Fars dillerini ve İslam kültürünü ögrenmişti. Divanına dahil olan şiirler eşit şekilde azeri Türkçesi ve Fars dillerinde yazılmıştır.Tebriz 'de ve Hoy 'da han saraylarında bir süre ise Tebrizdeki veliahd sarayında yaşadıgı anlaşılmaktadır.
Heyran haım lirik bir şairdir ama onun şiirelerinde sosyal motifler zamaneden şikayet, saray hayatının olumsuzluk ve riyakarlıklarına karşı isyan kadın hakları ve kadının sosyal hayattaki yeri uğrunda mücadele de önemli yer tutmaktadır.Aşk şiirlerindeyse serbest sevgi kadının his ve duygularına hürmet istegi gündeme getirilir ,kadınların bir köle gibi alınıp satılmalarına karşı itiraz keskin şekilde ifade edilmektedir.
Heyran hanım Gence de yaşamış ve güzel rübaileri ile Dünya edebiyatında tanınmış Mehseti 'den sonra en geniş edebi külliyata sahip ikinci Azerbaycan kadın şairesidir. Divan'ındaki şiirler,Fuzuli edebi mektebinin geleneklerini başarı ile devam ettirdigini göstermektedir.Divanı 4500 beyitlik gazel ,kaside ,rubai vs. türlerde yazılmış şiirlerden oluşturmaktadır.
Heyran hanım tahminen 1860 da Tebriz de vefat etmiştir.
CANANA YETİR
Ey felek derd-i gemim şerhini canane yetir
Sebt qıl mülk xeracini o sultane yetir.
Daha yox tab ü tevan cism-i zeifimde menim
Ya ki al canımı ya derdimi dermana yetir,
Ruhperved-i lebi veqt-i tebessümde ,seba
Ruhi bu tenden alıb,ol leb-i xendane yetir,
Gördü o zülfü könül oldu perişanehval
bu perişanlıgımı zülf-i perişana yetir.
Zülfü ruyin eledi mezhebimi süst menim
Ya meni kafer ele yada ki imane yetir,
Getdi ol Yusif-i mehru gözüm aglama az
Xün-i nab-i ciyerin cehd ele ,ümmane yetir.
AŞİQİ DİVANE
Bir bülbülem eylemiş zemane
Qem oxlarına sinem nişane
Ey dilbeim o qaşın oxşar
Ebru-yi müqevvesi kemane
O aldadıcı şirin kelamın
Çaldı meni dehr de fesane
Tek men deyilim min aşıqı sen
Mecnun kimi eyledin divane
Bu bikes-i zar-i natevanı
Billah getirmisen amane
Bir name yazıb deyer qamdan
O canibe eyledim revane
Heyran esir-i eşq olmuş
Axir tutuşub çeker zabane
XIX yy. şairlerindendir.Tahminen 1790 'da Tebriz de dogdu.Şiirlerinden asilzade bir aileden olduğu anlaşılmaktadır. Heyran hanım iyi egitim görmüş Arap ve Fars dillerini ve İslam kültürünü ögrenmişti. Divanına dahil olan şiirler eşit şekilde azeri Türkçesi ve Fars dillerinde yazılmıştır.Tebriz 'de ve Hoy 'da han saraylarında bir süre ise Tebrizdeki veliahd sarayında yaşadıgı anlaşılmaktadır.
Heyran haım lirik bir şairdir ama onun şiirelerinde sosyal motifler zamaneden şikayet, saray hayatının olumsuzluk ve riyakarlıklarına karşı isyan kadın hakları ve kadının sosyal hayattaki yeri uğrunda mücadele de önemli yer tutmaktadır.Aşk şiirlerindeyse serbest sevgi kadının his ve duygularına hürmet istegi gündeme getirilir ,kadınların bir köle gibi alınıp satılmalarına karşı itiraz keskin şekilde ifade edilmektedir.
Heyran hanım Gence de yaşamış ve güzel rübaileri ile Dünya edebiyatında tanınmış Mehseti 'den sonra en geniş edebi külliyata sahip ikinci Azerbaycan kadın şairesidir. Divan'ındaki şiirler,Fuzuli edebi mektebinin geleneklerini başarı ile devam ettirdigini göstermektedir.Divanı 4500 beyitlik gazel ,kaside ,rubai vs. türlerde yazılmış şiirlerden oluşturmaktadır.
Heyran hanım tahminen 1860 da Tebriz de vefat etmiştir.
CANANA YETİR
Ey felek derd-i gemim şerhini canane yetir
Sebt qıl mülk xeracini o sultane yetir.
Daha yox tab ü tevan cism-i zeifimde menim
Ya ki al canımı ya derdimi dermana yetir,
Ruhperved-i lebi veqt-i tebessümde ,seba
Ruhi bu tenden alıb,ol leb-i xendane yetir,
Gördü o zülfü könül oldu perişanehval
bu perişanlıgımı zülf-i perişana yetir.
Zülfü ruyin eledi mezhebimi süst menim
Ya meni kafer ele yada ki imane yetir,
Getdi ol Yusif-i mehru gözüm aglama az
Xün-i nab-i ciyerin cehd ele ,ümmane yetir.
AŞİQİ DİVANE
Bir bülbülem eylemiş zemane
Qem oxlarına sinem nişane
Ey dilbeim o qaşın oxşar
Ebru-yi müqevvesi kemane
O aldadıcı şirin kelamın
Çaldı meni dehr de fesane
Tek men deyilim min aşıqı sen
Mecnun kimi eyledin divane
Bu bikes-i zar-i natevanı
Billah getirmisen amane
Bir name yazıb deyer qamdan
O canibe eyledim revane
Heyran esir-i eşq olmuş
Axir tutuşub çeker zabane