İmadeddin Nesimi

[jasmen]

Seyid İmadeddin Nesimi 1369-cu ilde Azerbaycanın qedim medeniyyet merkezlerinden biri olan Şamaxı şeherinde anadan olmuşdur.Şairin esil adı Elidir.Peyğember neslinden olduğu uçun Seyid adlandırılmışdır.Quranı hedisleri ve başqa nufuzlu dini edebiyyatı derinden öyrendiyine göre “İmadeddin”, yeni “dinin dayağı” leqebini almışdır.”Nesimi”texellusunu ise hurufiliyin banisi,murşudu Fezlullah Neiminin şerefine göturmuşdur.
Nesimi Şerq şeirinin muxtelif janrlarında eserler yazmışdır.Mesnevi,qeside,qezel tuyuq,mustezad,tercibend,mulemme kimi şeir şekillerinden Nesimi öz yaradıcılığında istifade etmişdir.Ancaq bunların arasında aparıcı yerde qezeller durur.Nesimi qezellerini mövzusuna göre iki yere bölmek olar.Bunların bir qisminde şairin gerçek heyatda görub muşahide etdiyi gözellerin tesvir ve terennumu verilir.Bu cur qezellerde Nesimi insan gözelliyi qarşısında öz heyretini bildirir,semimi mehebbet duyğularını ifade edir.İkinci qisim qezellerinde ise Nesimi insanı kamil olmağa,özunu tanımağa ,heyvani ehtiraslardan uzaq olmağa sesleyir.Nesimi turk eruzunun formalaşmasında ve kamilleşmesinde mustesna rol oynamış senetkarlardandır.
Nesimi lirikasının esas obyekti mehebbetdir.
Heleb şeherinde hurufizmin humanist , azadlıqsever ideyalarını yayan Nesimi burada hebs edilerek ustadı Neimi kimi işgence ile 1417-ci ilde qetle yetirilir.Dahi şair Heleb şeherinde defn edilmişdir.

“Dilbera,men senden ayrı…” Qezeli
Dilbera,men senden ayru ömru canı neylerem?
Tacu textu mulku malu xanimanı neylerem?

İsterem vesli-cemalın ta qılam derde deva,
Men senin bimarınam,özge devanı neylerem?

Ey muselmanlar,bilin kim,yar ile xoşdur cahan,
Çunki yardan ayru duşdum,bu cahanı neylerem?

Çox dualar qılmışam men xaliqin dergahına,
Çun muradım hasil olmaz,men duanı neylerem?

Dilber aydır,ey Nesimi ,sabir ol,qılma feğan,
Men bu gun sebr eylesem,danla feğanı neylerem?

[salamzade kenan]

Çok guzel.Paylaşim için teşekkurler.

[Aziz372]

jasmen Sag ol

[shemasson]

yxshidi

[vistrel]

Nesimi en çok sevdiğim Azerbaycan şairlerinden biridir.
Nesimi'yi öldürmek için başında duran din adamlarından biri şöyle der: "Aman dikkat edin de kanı bir yerinize sıçramasın. Bunun kanı nereye düşerse orayı kesmek lazımdır." Çok geçmeden bu sözü söyleyen adamın bir parmağına Nesimi'nin kanı sıçrar. Durumu fark eden arkadaşları adamın parmağını kesmek isterler. Adam: "Ben onu sözün gelişi söylemiştim." diye cevap verir. Tüm bunlara dehşetle tanık olan Nesimi ise şu iki mısrayı hemen oracıkta söyler:

"Zahidin bir parmağın kessen döner Haktan kaçar.
Gör bu gerçek aşığı ser-pa* soyarlar ağrımaz."

*Farsça ser:baş, pa: ayak anlamlarına gelir. ser-pa yani baştan ayağa anlamındadır.

İşte bu Nesimi'nin "Ağrımaz" redifli şiirinden bir beyittir. Ölümüne yakın bir dönemde yazdığı muhtemeldir. Okumanızı tavsiye ederim.

[jasmen]

Evet Vistrel,Nesimi benim de çok sevdiyim bir şair.Ben Nesiminin edamında bu olayın yaşandığını biliyordum."Ağrımaz"qezelini de o,edamdan qabaq hepsxanada olarken yazıp.Men oxumuşam.Hetta ezber de bilirem.

[Ceyhun11]

Alına vermişem könlümü alı çox ale düşmesin,
Yanağının qızıl gülü üstune jale düşmesin.

Nesimi

[ZAHER BEYBARS]

ben halep şeherinde yaşiyorum cok getim mezirina allha rahmet itsin ona

[sarı_gelin]

Üzünü menden nihan etmek dilersen, etmegil
Gözlerim yaşın revan etmek ilersen, etmegil...

[azerigüzeli]

paylaşımın için sagol

[atec]

Gel gönül hüsnü halini bir bilir yarana sor
Bab-ı aşkın miftahını bir sahip irfana sor
Her tabip aşka yar olmaz ondan sorma ilacı
Suret hal derler masaldır hikmeti Lokman'a sor

Çekmeyen gafil ne bilsin nar-ı aşkın kıymetin
Çekmeye takat mı kaldı ben bu aşkın zahmetin
Gel sineme kıl temaşa sinemde bağı zeytin
Bağı hüsnün güllerini sümbül ü reyhana sor

Bir kalender meşrebiyem aynımda şal-ı aba
Ben bu aşkın abdalıyım nur u sırrı merhaba
Zülfü canana dokunma lütfeyle bad-ı saba
Sineyi abu hayatı mürşid-i merdana sor

Der ki aşık gam yemezem gün bugün ferdalara
Geç geçende dem bu demdir düşme boş sevdalara
Nesimi'yem ibret olsun aşık-ı rüsvalara
Görenlerden ayrı düştüm durağı devrana sor

[atec]

Vahdet kaynağından dolu içenler
Kanmıştır bâdeye, şarap istemez
Hakikat sırrına candan erenler
Ermiştir mahbuba, mihrap istemez

Bu yolda can yoktur, canan isterler
Gönül kâbesinde erkân isterler
Ademe secdeyi her an isterler
Başka bir ibadet, sevap istemez

Ariftir mushaftan dersler okuyan
Tevrat’ı, İncil’i ezber okuyan
Cemâl-i mushafı bir bir okuyan
Almıştır fermanı Kur’an istemez

Nesimi’yem aşkla zâr-i zâr olan
Ezel ikrarında ber-karar olan
Kiramen kâtibe yar-ı gar olan
Düşmüştür defteri, kitap istemez